Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

liturgie

getijdengebed
preken
voordrachten

vrijmoedig commentaar

ons geloof

documenten


Er is een tijd geweest dat Synodes heerlijk saaie gebeurtenissen waren. Priesters, bisschoppen, kardinalen, zelfs pausen konden hun slaap inhalen of hun correspondentie bijwerken. Er wordt verteld dat paus Johannes Paulus zelf een ontwerp voor een boek maakte terwijl de werkzaamheden van een dergelijke gebeuren voortkabbelden. Paus Franciscus heeft besloten hen tot meer actieve – en omstreden - gebeurtenissen te maken.
Precies gisteren betwijfelde kardinaal Baldisseri, secretaris generaal van de Bisschoppensynode, “de loyaliteit en de eerlijkheid” van de aartsbisschop van Philadelphia Charles Chaput. Na de tumultueuze gezinssynode van 2015 was Chaput door de bisschoppen van de wereld gekozen in de Raad van de Bisschoppensynode (eigenlijk een planning commissie), en wel met de meeste stemmen van ieder afzonderlijke kandidaat. Wat was zijn jongste misdrijf? Flinke kritiek op het werkdocument dat richting moet geven aan het werkzaamheden deze maand. Paus Franciscus’ eigen laatste  document over synodes, de apostolische constitutie Episcopalis Communio schijnt ernaar te streven hen bijna doorlopend te maken, zoals zittingen van een parlement. Deze tekst lijkt ook tenminste enige autoriteit toe te kennen aan bisschoppen die als groep bijeenkomen – een autoriteit die zelfs een deel kan worden van het kerkelijk leergezag –indien goedgekeurd door de paus.
Dat kan sommigen een goed plan lijken, een soort opening richting decentralisatie en democratie in een Kerk, die, in veel opzichten, lijkt op een gekozen monarchie. Maar voorzichtigheid is geboden. In de moderne wereld hebben we van de democratie een sjibolet gemaakt, al hebben knappe koppen – van Aristoteles tot de Founding Fathers van Amerika en verschillende moderne filosofen aan toe – al lang gewaarschuwd dat zorgvuldig uitgedachte institutionele regelingen noodzakelijk zijn om zoiets te laten werken.
Er bestaan twijfels of dit soort helderheid aanwezig is bij de opening van de Synode. Op maandag, bij een presentatie van de Jeugdsynode, was het zelfs onduidelijk welke de stemprocedures voor bisschoppen zouden zijn. Zou er gestemd worden over een totaal slotdocument, een tekst samengesteld door de kleine groep ontwerpers die tevoren gekozen zijn en – zoals het protest van dertien kardinalen in een brief aan de paus voor de vorige synode luidde – daarom gemakkelijk zodanig gemanipuleerd kan worden dat er het gewenste uitkomt? Of zal er een echt debat zijn over speciale bepalingen en paragrafen zoals in het verleden zodat de bisschoppen echte inspraak krijgen in wat een dergelijke document zal zeggen – en niet zeggen?
Dat dergelijke basisvragen niet goed bekeken – en opgelost – zijn voor het begin van het proces, voorspelt niet veel goeds voor de uitkomst. Anders gezegd, stemmen in Rome, die het minder vertrouwen, suggereren dat er gaten in de procedure zijn gelaten, niet uit onoplettendheid, maar bewust zodat de uiteindelijke uitkomsten zoals gewenst kunnen worden gekneed. Een van de gewenste uitkomsten – zeggen alweer duistere stemmen is dat er iets over acceptatie ( d.e. “begeleiding”) van LBBTQ’s en nog verder voor het eerst zal verschijnen in een Vaticaans document, met de goedkeuring niet alleen van de paus maar van bisschoppen uit diverse landen.
Er is nog meer reden voor zorg. Wij hebben gezien hoe vele protestantse groeperingen grotendeels de christelijke moraal hebben verlaten door de invloed van volksvergaderingen. En dat is niet alleen een zaak van de conclusies waartoe zij kwamen – onvermijdelijk als zij bijna zijn, wanneer je de huidige cultuur tot maatstaf neemt en de christelijke traditie kneedbaar genoeg vindt.
Het loutere feit dat de Kerk op het hoogste niveau debatteert over “de waarde van homoseksuele relaties”, de bijbelse leer over echtscheiding, de woorden van Genesis “man en vrouw schiep hij hen”, contraceptie en abortus, en andere hete hangijzers, brengt ons bij een nog belang-rijker kwestie. Is de christelijke leer uiteindelijk alleen maar een reeks tijdgebonden, historische geconditioneerde richtlijnen, die veranderd kunnen worden als de sociale omstandigheden veranderen? Of – zoals we altijd hebben geloofd – is het de openbaring van het eeuwige in de tijd, een communicatie van God die ons wil leiden uit het donker van een wereld die sinds de zondeval verduisterd is? En door benaderingen die valselijk de indruk geven dat waar we mee te maken hebben louter praktische menselijke problemen zijn?
Dit zijn allemaal serieuze en fundamentele kwesties. En als je aan dit mengsel toevoegt – zoals deze maand het geval is – kwesties van hoe jonge mensen te bereiken van wie de concrete visies en de algemene mentaliteit bijna totaal gevormd zijn door een giftige cultuur die geen enkele norm vindt in God, in de natuur, of in de menselijke natuur, is het niet moeilijk te beseffen dat explosies, bedoelde en onbedoelde, mogelijk zijn.
Zelfs onder de beste omstandigheden is het lastig te zien hoe je de jeugd vanaf de positie waar in ze nu zijn kunt brengen tot de volheid van het katholieke geloof. En wij verkeren bij lange niet onder de beste omstandigheden.
Diverse leden van het C-9-kabinet van de paus hebben zelf problemen even groot als de rest van de Kerk. En de mislukte pogingen tot de meeste eenvoudige hervormingen: financiële transparantie, verantwoordelijkheid voor seksueel misbruik en gewoon het bestuur van het Vaticaan, wekken niet bepaald vertrouwen dat Rome ons naar een betere toekomst kan leiden.
En alsof dit nog niet genoeg was, is een er grote druk op de Synode van de kant van de Amerikaanse delegatie. Anders dan in het verleden schijnen er minder bisschoppen te zijn die aan-dringen op het verkondigen van de traditionele leer tegen sterke krachten in die op vernieuwingen uit zijn en nog erger. We kunnen niet rekenen op alle Amerikaans afgevaardigden, maar ondanks onze problemen thuis, hebben we nog een vitale en levensvatbare Kerk, ten minste nu nog. Dat is in vele delen van de wereld niet meer het geval. Er rust veel op de schouders van onze bisschoppen.
Paus Franciscus heeft de katholieken gevraagd iedere dag deze maand de rozenkrans te bidden “in gemeenschap en in boete als volk van God, terwijl we de heilige Moeder van God en de H. Aartsengel Michaël vragen de Kerk tegen de duivel te beschermen, die er altijd op uit is ons van God te verwijderen en verdeeldheid onder ons te zaaien.” En laten we ook bidden dat degenen die van God zelf de verantwoordelijkheid gekregen hebben om ons bij elkaar te brengen, niet bijdragen aan de reeds bestaande verdeeldheid die de Kerk teistert.

Vertaling: C. Mennen pr



Bij de opening van de nieuwe Synode

door Robert Royal

NB: Ik ben in Rome voor de Synode over “Jeugd, geloof en onderscheiding bij roeping”, die vandaag begint. Ik zal er, Deo Volente, praktisch de hele maand oktober zijn. Het is een ongunstige tijd voor een dergelijke gebeurtenis: de misbruikcrisis – en de betrokkenheid bij die crisis van diverse bis-schoppen die aan de synode deelnemen –heeft de geloofwaardigheid van de Kerk bij de jeugd geschaad. Het “Werkdocument” (Instrumentum Laboris) is omslachtig en zeer gebrekkig – meer sociologie dan theologie- zoals onze vrienden aartsbisschop Chaput en George Weigel hebben geconstateerd. Het “Instrumentum” vertoont tekenen dat het eerder de Kerk in de richting van de seculiere wereld wil laten bewegen dan de cultuur richting de Kerk. Maar de show gaat verder. “The Catholic Thing” (Amerikaanse website) zal regelmatig rapportages over Synode brengen (dagelijks als het noodzakelijk is) vanuit Rome en tevens ook onze reguliere columns van oktober. Dit is cruciaal moment: Oremus pro invicem. – RR