Het kerkhof van de Belgische Kerk
Volgens de Vaticaankenner Paolo Rodari zou paus Johannes Paulus eens tegen een groep kardinalen gezegd hebben: “De Kerk van België is een kerkhof”. Hij bedoelde dat ongetwijfeld in geestelijk opzicht. Nu, de lijken van dat kerkhof (de geestelijke lijken wel te verstaan) hebben zich de afgelopen tijd behoorlijk geroerd. De paus heeft Mgr. Léonard tot aartsbisschop van Mechelen-Brussel en primaat van België benoemd. Bijna de totale pers is over de nieuwe primaat heen gevallen. Kerkelijk goeroe Rik Torfs gaf zijn steeds weer gevraagde mening die gevaarlijk dicht tegen de van applaus verzekerde communis opinio (de common sense van het kerkhof) aanleunt maar met net voldoende afstand om er niet op vastgepind te kunnen worden. Je weet immers maar nooit. Een pasgewijde jonge priester uit het Brugse en een oudere kloosterzuster, beiden zonder kerkelijke kleding, verschenen op de televisie en vertolkten sans gêne de gevoelens van het volk: hij is ouderwets en we lusten zijn opvattingen niet! In politieke kringen wil men de protocollaire voorrang van de aartsbisschop zoals die tot nu gold, zelfs ter discussie stellen. Er is een minister geweest die haar zorg heeft uitgesproken over een naderende tweedeling van het land. Hotemetoten van de katholieke universitaire instellingen hebben aangekondigd de invloed van aartsbisschop op het bestuur van hun instellingen te willen beperken of uitsluiten.
Wat is er aan de hand met Mgr. Léonard?
Is hij een ontoegankelijk en despotisch man, een aristocratische kerkregent zoals men die in het verleden wel gekend heeft? Nee, integendeel, hij is vriendelijk en zeer toegankelijk. Hij staat dicht bij de mensen. In Namen had hij veel en regelmatig contact met zijn priesters en zijn diocesanen.
Is hij intellectueel onder de maat of middelmatig? Nee, hij is een academisch gevormd man met talrijke publicaties op zijn naam. Enkele jaren geleden heeft hij in het Vaticaan de retraite voor de paus mogen preken. Het zijn niet de minsten die daarvoor gevraagd worden.
Spreekt hij als Waal misschien slecht Nederlands? Nee, de nieuwe aartsbisschop spreekt uitstekend en vloeiend Nederlands. Hij verzorgt al geruime tijd een column in het Katholiek Nieuwsblad.
Nee, het enige bezwaar dat men tegen Mgr. Léonard kan inbrengen is dat hij katholiek is; dat hij voluit achter de leer van de katholieke Kerk staat en die leer ook uitdraagt. Hier en daar klinken betitelingen als “oerconservatief” en “fundamentalistisch”. Dat klinkt wel goed als je iemand wilt beschadigen, maar bij navraag wat dat conservatisme of fundamentalisme dan inhoudt, blijken er alleen normaal katholieke standpunten te worden genoemd. We horen hoe verschrikkelijk het is dat hij homoseksualiteit als een afwijking betitelt. De Kerk spreekt sinds jaar en dag over een “intrinsieke ongeordenheid” en zal dat blijven doen, al verzet de decadentie van de tijd er zich nog zo hard tegen. Afwijzen van homoseksueel gedrag (wat anders is dan het afwijzen van de homseksuele mens) hoort tot de gewone morele leer van de Kerk. Daartoe behoort ook de absolute eerbied voor het menselijke leven en het afwijzen van de beschikking van menselijke instanties over eigen of andermans leven. En daarmee is de Kerk een fel tegenstandster van abortus. Zij beschouwt dat in alle stadia als moord op de meest weerloze mens. Daarmee is ze ook tegen euthanasie en tegen stamcelonderzoek op daarvoor gekweekte of geaborteerde embryo’s.
Als speerpunt van zijn beleid heeft de nieuwe aartsbisschop een waardige en in aansluiting op de kerkelijke traditie gevierde liturgie genoemd. Dit is toch een nobel katholiek streven, uitdrukkelijk voorgeschreven door het laatste Concilie.
Het feit dat men zich nu zo algemeen tegen Mgr. Léonard keert, laat mijns inziens twee dingen zien:
1.Dat België zich inderdaad massaal heeft afgekeerd van de katholieke Kerk, van haar leer en van de door haar gevierde liturgie. De oude, eens eerbiedwaardige, katholieke universiteit van Leuven, is steeds meer geërodeerd tot een universiteit zoals zovele. Ze heeft immers de hoge standaard van een wetenschap in katholieke geest en op katholieke uitgangspunten prijs gegeven voor de waan van de dag. Gelijke tred daarmee houdt de christelijke politiek. Zij heeft in belangrijke ethische kwesties geen rechte rug getoond en is in feite meegegaan met een antichristelijk beleid op centrale punten van het menselijk leven. Het is al lang niet meer duidelijk waarom je in België op een christelijke partij zou moeten stemmen tenzij je je aangetrokken voelt tot een pragmatische middenpartij. Christelijke belangen zijn soms beter gewaarborgd bij een partij als het Vlaams Belang.
Er is in Vlaanderen nauwelijks nog een parochie te vinden waar de katholieke liturgie wordt gevierd. Overal zijn het eigen maaksels en eigen fratsen waarmee God wordt beledigd en het geloof van de mensen wordt ondermijnd. De televisiemissen zijn daarvan vaak een ontluisterend voorbeeld.
Er zijn nauwelijks nog wijdingen. De seminaries zijn leeg. Zijn er dan geen roepingen? Natuurlijk zijn er niet veel roepingen als het echte kerkelijke en geestelijke leven door de geestelijkheid zelf wordt ondermijnd. En de roepingen die er zijn, worden waarschijnlijk slecht opgevangen. Bewijs daarvoor zijn alleen al de vele kerkelijke vluchtelingen uit België die in het bisdom Den Bosch als priester werken. De rector van het seminarie aldaar hoort tot de gevluchte Belgische katholieken. Een ander toevluchtsoord voor roepingen was het seminarie van Mgr. Léonard in Namen. Daar heerst blijkbaar wel een klimaat waar men priester kan worden. En daarmee zijn we op het tweede punt:
2.En dat is probleem van de bisschoppen. België heeft voornamelijk bisschoppen die niet voor de kudde uitlopen maar ermee meetrekken. Nu is de kudde, of het nu de universitaire instellingen zijn, de priesters, of de gelovigen, langzaam uit de katholieke Kerk aan het wegtrekken. Men laat steeds meer opvattingen en gebruiken van de Kerk achter zich. Een tijdlang beschouwt die kudde zich nog formeel als katholiek, maar wil dan wel leiders die met hen afstand nemen van de Kerk (zoals veel priesters doen) of die de afstand niet te zeer benoemen (zoals de meeste bisschoppen). Voor de bisschoppen is het belangrijker momentaan de kudde bij elkaar te houden en zich te laten toejuichen als herders van een moderne kerk dan dat men duidelijk in woord en vooral ook in beleid de juiste katholieke richting wijst aan de kudde. Want dat heet in het bisschoppelijke jargon ‘ polarisatie’ . Dat zijn Nederlandse toestanden en daar gruwt men van. Een voorbeeld van dit soort bisschoppen is de oude bisschop van Brugge, Mgr. Vangheluwe. Hij heeft het vorig jaar bovengenoemde jonge priester gewijd die zich brutaal op de tv (samen met de oude non) uitliet over de nieuwe aartsbisschop. Op de opmerking van de presentatrice dat Mgr. Léonard toch gewoon katholieke dingen deed en zei, wist de jongeman te melden dat hij het op veel punten niet met de Kerk eens was. De bisschop van Brugge leidt blijkbaar zulke priesters op en vertrouwt er de toekomst van zijn bisdom aan toe. Dat kan alleen maar als hij zelf al feitelijk die massale richting, van de katholieke Kerk weg, is ingeslagen. Dat wordt nog duidelijker als hij zegt in zijn bisdom geen Poolse priesters te willen om het priestertekort op te vangen en dat vanwege de andere culturele context. Ja, natuurlijk Poolse priesters zijn katholiek in hart en nieren en de gemiddelde Westvlaamse parochie is dat niet meer. Dat botst. Het is echter geen botsing van culturen maar een botsing tussen geloof en militant wordend ongeloof. Dat is de feitelijkheid die bisschoppen graag verbloemen met termen als cultuurverschil, polarisatie etc. Kardinaal Danneels werd geroemd omdat hij een perfecte aartsbisschop van de lieve vrede was: mooie toespraken met diepe gedachten en tegelijk een beleid dat niet zo uitsproken was zodat iedereen er zich wel in kon vinden.
Het dorre-beenderen-visioen van Ezechiël kan zich aan de Kerk van België gaan voltrekken als de heilige Geest de kans krijgt het kerkhof tot nieuw leven te wekken. Daarvoor zijn bisschoppen nodig die niet de kudde volgen naar waar ze niet moet gaan maar die de echt katholieke geest uitdragen en woord en beleid. Een dergelijke bisschop is gelukkig de nieuwe primaat.
11 februari 2010, feest van onze Lieve Vrouw van Lourdes
Volgens de Vaticaankenner Paolo Rodari zou paus Johannes Paulus eens tegen een groep kardinalen gezegd hebben: “De Kerk van België is een kerkhof”. Hij bedoelde dat ongetwijfeld in geestelijk opzicht. Nu, de lijken van dat kerkhof (de geestelijke lijken wel te verstaan) hebben zich de afgelopen tijd behoorlijk geroerd. De paus heeft Mgr. Léonard tot aartsbisschop van Mechelen-Brussel en primaat van België benoemd. Bijna de totale pers is over de nieuwe primaat heen gevallen. Kerkelijk goeroe Rik Torfs gaf zijn steeds weer gevraagde mening die gevaarlijk dicht tegen de van applaus verzekerde communis opinio (de common sense van het kerkhof) aanleunt maar met net voldoende afstand om er niet op vastgepind te kunnen worden. Je weet immers maar nooit. Een pasgewijde jonge priester uit het Brugse en een oudere kloosterzuster, beiden zonder kerkelijke kleding, verschenen op de televisie en vertolkten sans gêne de gevoelens van het volk: hij is ouderwets en we lusten zijn opvattingen niet! In politieke kringen wil men de protocollaire voorrang van de aartsbisschop zoals die tot nu gold, zelfs ter discussie stellen. Er is een minister geweest die haar zorg heeft uitgesproken over een naderende tweedeling van het land. Hotemetoten van de katholieke universitaire instellingen hebben aangekondigd de invloed van aartsbisschop op het bestuur van hun instellingen te willen beperken of uitsluiten.
Wat is er aan de hand met Mgr. Léonard?
Is hij een ontoegankelijk en despotisch man, een aristocratische kerkregent zoals men die in het verleden wel gekend heeft? Nee, integendeel, hij is vriendelijk en zeer toegankelijk. Hij staat dicht bij de mensen. In Namen had hij veel en regelmatig contact met zijn priesters en zijn diocesanen.
Is hij intellectueel onder de maat of middelmatig? Nee, hij is een academisch gevormd man met talrijke publicaties op zijn naam. Enkele jaren geleden heeft hij in het Vaticaan de retraite voor de paus mogen preken. Het zijn niet de minsten die daarvoor gevraagd worden.
Spreekt hij als Waal misschien slecht Nederlands? Nee, de nieuwe aartsbisschop spreekt uitstekend en vloeiend Nederlands. Hij verzorgt al geruime tijd een column in het Katholiek Nieuwsblad.
Nee, het enige bezwaar dat men tegen Mgr. Léonard kan inbrengen is dat hij katholiek is; dat hij voluit achter de leer van de katholieke Kerk staat en die leer ook uitdraagt. Hier en daar klinken betitelingen als “oerconservatief” en “fundamentalistisch”. Dat klinkt wel goed als je iemand wilt beschadigen, maar bij navraag wat dat conservatisme of fundamentalisme dan inhoudt, blijken er alleen normaal katholieke standpunten te worden genoemd. We horen hoe verschrikkelijk het is dat hij homoseksualiteit als een afwijking betitelt. De Kerk spreekt sinds jaar en dag over een “intrinsieke ongeordenheid” en zal dat blijven doen, al verzet de decadentie van de tijd er zich nog zo hard tegen. Afwijzen van homoseksueel gedrag (wat anders is dan het afwijzen van de homseksuele mens) hoort tot de gewone morele leer van de Kerk. Daartoe behoort ook de absolute eerbied voor het menselijke leven en het afwijzen van de beschikking van menselijke instanties over eigen of andermans leven. En daarmee is de Kerk een fel tegenstandster van abortus. Zij beschouwt dat in alle stadia als moord op de meest weerloze mens. Daarmee is ze ook tegen euthanasie en tegen stamcelonderzoek op daarvoor gekweekte of geaborteerde embryo’s.
Als speerpunt van zijn beleid heeft de nieuwe aartsbisschop een waardige en in aansluiting op de kerkelijke traditie gevierde liturgie genoemd. Dit is toch een nobel katholiek streven, uitdrukkelijk voorgeschreven door het laatste Concilie.
Het feit dat men zich nu zo algemeen tegen Mgr. Léonard keert, laat mijns inziens twee dingen zien:
1.Dat België zich inderdaad massaal heeft afgekeerd van de katholieke Kerk, van haar leer en van de door haar gevierde liturgie. De oude, eens eerbiedwaardige, katholieke universiteit van Leuven, is steeds meer geërodeerd tot een universiteit zoals zovele. Ze heeft immers de hoge standaard van een wetenschap in katholieke geest en op katholieke uitgangspunten prijs gegeven voor de waan van de dag. Gelijke tred daarmee houdt de christelijke politiek. Zij heeft in belangrijke ethische kwesties geen rechte rug getoond en is in feite meegegaan met een antichristelijk beleid op centrale punten van het menselijk leven. Het is al lang niet meer duidelijk waarom je in België op een christelijke partij zou moeten stemmen tenzij je je aangetrokken voelt tot een pragmatische middenpartij. Christelijke belangen zijn soms beter gewaarborgd bij een partij als het Vlaams Belang.
Er is in Vlaanderen nauwelijks nog een parochie te vinden waar de katholieke liturgie wordt gevierd. Overal zijn het eigen maaksels en eigen fratsen waarmee God wordt beledigd en het geloof van de mensen wordt ondermijnd. De televisiemissen zijn daarvan vaak een ontluisterend voorbeeld.
Er zijn nauwelijks nog wijdingen. De seminaries zijn leeg. Zijn er dan geen roepingen? Natuurlijk zijn er niet veel roepingen als het echte kerkelijke en geestelijke leven door de geestelijkheid zelf wordt ondermijnd. En de roepingen die er zijn, worden waarschijnlijk slecht opgevangen. Bewijs daarvoor zijn alleen al de vele kerkelijke vluchtelingen uit België die in het bisdom Den Bosch als priester werken. De rector van het seminarie aldaar hoort tot de gevluchte Belgische katholieken. Een ander toevluchtsoord voor roepingen was het seminarie van Mgr. Léonard in Namen. Daar heerst blijkbaar wel een klimaat waar men priester kan worden. En daarmee zijn we op het tweede punt:
2.En dat is probleem van de bisschoppen. België heeft voornamelijk bisschoppen die niet voor de kudde uitlopen maar ermee meetrekken. Nu is de kudde, of het nu de universitaire instellingen zijn, de priesters, of de gelovigen, langzaam uit de katholieke Kerk aan het wegtrekken. Men laat steeds meer opvattingen en gebruiken van de Kerk achter zich. Een tijdlang beschouwt die kudde zich nog formeel als katholiek, maar wil dan wel leiders die met hen afstand nemen van de Kerk (zoals veel priesters doen) of die de afstand niet te zeer benoemen (zoals de meeste bisschoppen). Voor de bisschoppen is het belangrijker momentaan de kudde bij elkaar te houden en zich te laten toejuichen als herders van een moderne kerk dan dat men duidelijk in woord en vooral ook in beleid de juiste katholieke richting wijst aan de kudde. Want dat heet in het bisschoppelijke jargon ‘ polarisatie’ . Dat zijn Nederlandse toestanden en daar gruwt men van. Een voorbeeld van dit soort bisschoppen is de oude bisschop van Brugge, Mgr. Vangheluwe. Hij heeft het vorig jaar bovengenoemde jonge priester gewijd die zich brutaal op de tv (samen met de oude non) uitliet over de nieuwe aartsbisschop. Op de opmerking van de presentatrice dat Mgr. Léonard toch gewoon katholieke dingen deed en zei, wist de jongeman te melden dat hij het op veel punten niet met de Kerk eens was. De bisschop van Brugge leidt blijkbaar zulke priesters op en vertrouwt er de toekomst van zijn bisdom aan toe. Dat kan alleen maar als hij zelf al feitelijk die massale richting, van de katholieke Kerk weg, is ingeslagen. Dat wordt nog duidelijker als hij zegt in zijn bisdom geen Poolse priesters te willen om het priestertekort op te vangen en dat vanwege de andere culturele context. Ja, natuurlijk Poolse priesters zijn katholiek in hart en nieren en de gemiddelde Westvlaamse parochie is dat niet meer. Dat botst. Het is echter geen botsing van culturen maar een botsing tussen geloof en militant wordend ongeloof. Dat is de feitelijkheid die bisschoppen graag verbloemen met termen als cultuurverschil, polarisatie etc. Kardinaal Danneels werd geroemd omdat hij een perfecte aartsbisschop van de lieve vrede was: mooie toespraken met diepe gedachten en tegelijk een beleid dat niet zo uitsproken was zodat iedereen er zich wel in kon vinden.
Het dorre-beenderen-visioen van Ezechiël kan zich aan de Kerk van België gaan voltrekken als de heilige Geest de kans krijgt het kerkhof tot nieuw leven te wekken. Daarvoor zijn bisschoppen nodig die niet de kudde volgen naar waar ze niet moet gaan maar die de echt katholieke geest uitdragen en woord en beleid. Een dergelijke bisschop is gelukkig de nieuwe primaat.
11 februari 2010, feest van onze Lieve Vrouw van Lourdes
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |