Index

Chesterton, de bekende Engelse schrijver, die katholiek geworden is, heeft een boek geschreven: orthodoxie. Dat betekent rechtgelovig zijn. Juist in de leer zijn. En in dat boek zegt hij, dat een van de belangrijkste kenmerken van de orthodoxie, van de rechtgelovigheid de paradox is. Weer een moeilijk woord. Maar dat betekent: een schijnbare tegenstelling. Het echte katholieke geloof zit vol schijnbare tegenstellingen, vol paradoxen. In het katholieke geloof heeft bv de mens een vrije wil en tegelijk bestemt God de mens voor, gaat er niets buiten Gods plan om. De goede werken van de mens zijn belangrijk voor zijn heil en tegelijk is het ook Gods onverdiende genade. Christus is tegelijk God en tegelijk volledig mens. Het zijn allemaal dingen die schijnbaar tegengesteld zijn volgens onze menselijke logica. Volgens Chesterton is dat juist een bewijs van de goddelijke waarheid, die uitgaat boven onze bekrompen menselijke logica. Voor hem, en ik denk dat dat waar is, zit je als je de paradox, de schijnbare tegenstelling verlaat, bij de heresie, de ketterij, die de goddelijke waarheid geweld aandoet. Dat is altijd binnen en buiten de kerk gebeurd. De arianen kozen voor de mensheid van Christus en zetten zijn goddelijkheid tussen haakjes. De monofysieten kozen voor de goddelijkheid van Christus en zetten zijn mensheid tussen haakjes. De protestanten kozen voor de genade en de voorbestemming en zetten de goede werken en de vrije wil tussen haakjes. Ik denk, dat het goed is in de gaten te houden, dat de katholieke waarheid meestal een schijnbare tegenstelling in houdt, die we pas vanuit God, vanuit zijn eeuwige wijsheid kunnen begrijpen. Er kunnen geleerde theologische boeken over geschreven worden, die ons ook meer inzicht geven, maar uiteindelijk is het Gods openbaring en zijn onmetelijk wijsheid en grootheid, die ons doen geloven. Zo is het ook met het mysterie dat we vandaag vieren. Het mysterie van de Drie-eenheid. Ook weer een schijnbare tegenstelling: drie en tegelijk één. Dat is met ons menselijk verstand niet volledig te begrijpen, hoezeer theologen het ook proberen. U kent het verhaal van Augustinus, die nadenkend over dit mysterie een jongetje op het strand treft, die met zijn hand water uit de zee in een klein kuiltje bracht. Op de vraag van Augustinus wat hij aan het doen was antwoordde het jongetje: ik schep de hele zee in mijn kuiltje. Toen Augustinus zei, dat dat niet ging, antwoordde het jongetje, dat het evenmin mogelijk is het mysterie van de eeuwige God met zo'n klein mensenverstand te bevatten. Meer dan het proberen te begrijpen moeten we dit mysterie beleven en vieren. Het mysterie van de Drie-eenheid vertelt ons immers iets over de liefde van God en over het feit, dat wij als mensen in die liefde mogen delen. Het wordt duidelijk, dat God van eeuwigheid liefde is, nu wij weten, dat Hij van eeuwigheid een Zoon heeft voortgebracht, met wie Hij één is in de liefde van de heilige Geest. De drie personen binnen de ene Godheid vertellen ons van zijn binnengoddelijke liefde. God is juist één door de liefde. En in die liefde laat Hij ons delen, doordat zijn geliefde Zoon mens wordt en ons menszijn inde godheid opneemt en naar God terug brengt via kruis en verrijzenis. Om in die liefde van God opgenomen te worden hoeven we alleen maar te geloven in Jezus, ons bij Hem aan te sluiten, ons in te laten lijven in zijn lichaam. Dan ontvangen we immers de heilige Geest, die in ons Abba Vader zegt, die ons tot kinderen van God maakt en ons brengt naar de Vader. Nu al mogen wij in geloof leven in de liefde van God, die eens volledig zichtbare werkelijkheid zal worden, als wij in Christus in de volheid van de heilige Geest opgenomen zijn bij de Vader. Dat is het geheim van de Drie-eenheid van waaruit we mogen leven en dat we in afwachting van de voltooiing telkens vieren in de eucharistie: door de kracht van de heilige Geest, die ons samenbrengt en die brood en wijn verandert in het Lichaam en Bloed van Christus hebben wij gemeenschap met Christus en door Hem met de Vader. Zo toont de ene God ons zijn liefde en neemt ons op in zijn liefde. Laten we daarvoor God prijzen en danken. Amen.