Het geluk om katholiek te zijn
Ik besef steeds meer wat voor een geluk het is katholiek te zijn. Dat is geen geluk dat voortkomt uit enige verdienste. Het is voornamelijk genade maar die genade is zo geïncarneerd dat ik het gevoel heb dat de redelijkheid mij zou dwingen te kiezen voor dit geloof dat evident is in zichzelf en alle andere confessies in overtuigingskracht ver achter zich laat.
Laat ik bij mijn beschouwing van de andere christelijke denominaties vooropstellen dat er vele dwaze katholieken zijn of liever gezegd, veel mensen met dwaze opvattingen die zich katholiek noemen maar dat doet niet echt afbreuk aan de katholieke Kerk. Zij heeft immers een zelfreinigende werking. Ze heeft een vastomlijnd geloof, een vastomlijnde moraal; ze heeft een duidelijke ordening en dit alles staat in een traditionele continuïteit. Als ik de oude kerkvaders lees, de grote middeleeuwse schrijvers, de kerkleraren van de nieuwe tijd, dan zie ik één ononderbroken traditie. Er is ontwikkeling, ja zeker, maar ze zijn duidelijk allen te herkennen als katholiek. Het geloof, de moraal, de overgeleverde kerkelijke ordening is het vaste ijkpunt van iedere nieuwe tijd. En de katholieke Kerk bezit het instrument dat in iedere tijd, bij iedere ontwikkeling met goddelijke zekerheid kan onderscheiden wat waar is en vals, wat slecht is en goed. Dit instrument is het kerkelijk leergezag dat door paus en bisschoppen in de naam van Christus en in de kracht van de Heilige Geest wordt uitgeoefend. Dit bepaalt wat met goddelijk en katholiek geloof moet worden geloofd, niet willekeurig maar omdat de goddelijke Openbaring in Schrift en Traditie dit mede via geloofsbelijdenissen en bindende uitspraken van Concilies ons dit voorhouden. Zoals gezegd, er zijn in alle tijden - en op dit moment zijn er weer erg veel - mensen die er dwaze en vreemde meningen op na houden. Als die duidelijk niet stroken met het katholieke geloof, dan spreekt de Kerk van ketterij, tenminste als je er willens en wetens in volhardt. En op ketterij staat de automatische straf van excommunicatie. Dat noem ik zelfreinigend. Je kunt je immers niet katholiek blijven noemen als je je hardnekkig keert tegen een katholiek waarheid.
Je kunt ook niet een beetje of selectief katholiek zijn: shoppen in de waarheden en alleen houden wat je aanstaat. Immers hardnekkig één katholieke waarheid ontkennen, volstaat om je te excommuniceren (je buiten de gemeenschap te plaatsen). Je kunt wel willen selectief katholiek te zijn, maar het is intrinsiek onmogelijk. Je verliest immers automatisch je status van normale katholiek als je hardnekkig een bepaalde waarheid ontkent en daarmee ook je recht van spreken als katholiek. Is het duister of iets nog net katholiek is of net niet meer (dat is het terrein waarop sommige theologen naam proberen te maken en proberen geld uit hun publicaties te slaan), dan is het de Kerk die de zaak onderzoekt en een bindende uitspraak doet (Roma locuta, causa finita).
Daarom heet de Kerk ook met recht “katholiek”. Dat betekent dat zij over de hele wereld verspreid (algemeen) is en overal hetzelfde (algemene) geloof belijdt. De Kerk heeft zich ook altijd als katholiek betiteld tegenover diverse dissidente groepen die in de loop van de geschiedenis haar eenheid bedreigd hebben. Zo spreekt de kerkvader Augustinus van de katholieke Kerk tegenover de Donatistische kerk. Zo spreken wij in onze dagen nog steeds van de katholieke Kerk tegenover de protestantse, de Lutherse, Calvinistische, de methodistische kerk etc. Zij hebben zich alle op een of andere manier van de katholieke waarheid losgemaakt en noemen zich nu naar hun oorsprong (protestanten), hun belangrijkste kenmerk (doopsgezind) of hun stichters (Luther, Calvijn, Hus etc).
Protestanten zijn door het afwijzen van een leergezag en bindende traditie, door een uitsluitend beroep op een nu eenmaal polyinterpretabele Bijbel principieel verdeeld in leer en organisatie. Om het eindeloos uiteenvallen in talloze splintergroeperingen een halt toe te roepen, heeft men de laatste eeuw een merkwaardige kerkstructuur uitgevonden: een praktisch verband van allen die iets met Jezus en de bijbel hebben en die voortkomen uit de hervorming in de 16de eeuw. Die merkwaardige structuur heet PKN (Protestantse Kerk Nederland). Het is onmogelijk te vragen wat de PKN gelooft. Dat kan van alles zijn. Je hebt er nog orthodoxe protestanten trouw aan de 16de-eeuwse hervorming (zijn nillens willens toch gaan hechten aan een traditie als norm waar ze als sola-scriptura-belijders eigenlijk tegen zijn) maar ook vrijzinnigen die nauwelijks nog geloven in God én alle opvattingen daar tussenin. In dezelfde kerk is het toegestaan in de Bijbelse God te geloven maar ook diens bestaan te ontkennen. Kijk maar naar de Zeeuwse dominee die van de PKN groen licht gekregen heeft de kansel te gebruiken voor zijn atheïstische opvattingen. Op moreel terrein is de PKN niet in staat met één mond te spreken over de grote morele uitdagingen van onze tijd. Een groot gedeelte van de leden en de afzonderlijke gemeentes brengt meer offers aan de goden van deze wereld dan aan de God van de Bijbel. We denken daarbij aan de huwelijksmoraal, homoseksualiteit, euthanasie, abortus etc. De protestantse kerk is niet zelfreinigend tenzij in oneindige versplintering.
Nu zijn er protestanten die zichzelf ook “katholiek” noemen. Wil je dat serieus kunnen doen, dan moet je het begrip “katholiciteit” zo vervluchtigen dat er in de praktijk niet veel van te zien is. Dat zou dan een geestelijke werkelijkheid zijn waarin de praktijk van deze kerk noch op het terrein van het geloof, noch op terrein van de moraal iets aan beantwoordt.
Ligt het niet meer voor de hand dat Christus, het sacrament van de Godsontmoeting, zijn werkzame aanwezigheid heeft willen doen voorbestaan in een sacramentele werkelijkheid waardoor Hij spreekt en werkt: aan wie Hij zijn Woord heeft toevertrouwd en door wie Hij de sacramenten van zijn heil laat bedienen. En die sacramentele werkelijkheid is de Kerk van de apostelen, de kerk van de bisschoppen die in ononderbroken opvolging van de apostelen staan, een Kerk aan wie Hij zijn onfeilbare Geest heeft geschonken en die in navolging van de apostelen in de Handelingen kan zeggen: “De Heilige Geest en wij hebben besloten….” Ligt het niet meer voor de hand continuïteit te zien dan een geforceerde breuk in de 16de eeuw die alleen verklaarbaar is als men aanneemt dat de heilige Geest de Kerk al praktisch in de eerste eeuwen tegen de belofte van Christus in heeft verlaten.
Antoine Bodar heeft naar aanleiding van het Calvijnjaar gezegd (ik citeer enigszins vrij): “De enige manier om echt katholiek te zijn, de enige echte oecumene is de terugkeer tot de Kerk van alle eeuwen en dat is de Kerk van Rome.” De vroegere secretaris-generaal van de kerkprovincie, pater dr. Kimman sj, heeft terecht gezegd dat de mistoestanden waartegen de Reformatie zich richtte, al lang hersteld en verdwenen zijn. Het hele protestantisme is overbodig geworden. En ik voeg er zelf aan toe: het is een historisch misverstand geworden dat alleen rechtvaardiging kan vinden, niet in de grote lijnen van de kerkgeschiedenis vanaf het begin maar in de toch wat bekrompen traditie der vaderen die nu meer een meer lijkt te verdampen tot vrijzinnigheid.
De werkelijke toekomst van het christendom ligt in de handen van de katholieke Kerk en daarmee verbonden de kerken van het Oosten die goeddeels de katholieke traditie hebben bewaard. Zij zijn nu al de enige verdedigers van christelijke moraliteit in een decadente wereld.
Daarom, gij protestanten, die werkelijk willen geloven in de volle christelijke boodschap, geef uw vooroordelen op en sluit u aan bij de ene heilige katholieke en apostolische Kerk en proef hoe groot het geluk is om katholiek te mogen zijn.
14 februari 2010 feest HH. Cyrillus en Methodius, patronen van Europa.
Ik besef steeds meer wat voor een geluk het is katholiek te zijn. Dat is geen geluk dat voortkomt uit enige verdienste. Het is voornamelijk genade maar die genade is zo geïncarneerd dat ik het gevoel heb dat de redelijkheid mij zou dwingen te kiezen voor dit geloof dat evident is in zichzelf en alle andere confessies in overtuigingskracht ver achter zich laat.
Laat ik bij mijn beschouwing van de andere christelijke denominaties vooropstellen dat er vele dwaze katholieken zijn of liever gezegd, veel mensen met dwaze opvattingen die zich katholiek noemen maar dat doet niet echt afbreuk aan de katholieke Kerk. Zij heeft immers een zelfreinigende werking. Ze heeft een vastomlijnd geloof, een vastomlijnde moraal; ze heeft een duidelijke ordening en dit alles staat in een traditionele continuïteit. Als ik de oude kerkvaders lees, de grote middeleeuwse schrijvers, de kerkleraren van de nieuwe tijd, dan zie ik één ononderbroken traditie. Er is ontwikkeling, ja zeker, maar ze zijn duidelijk allen te herkennen als katholiek. Het geloof, de moraal, de overgeleverde kerkelijke ordening is het vaste ijkpunt van iedere nieuwe tijd. En de katholieke Kerk bezit het instrument dat in iedere tijd, bij iedere ontwikkeling met goddelijke zekerheid kan onderscheiden wat waar is en vals, wat slecht is en goed. Dit instrument is het kerkelijk leergezag dat door paus en bisschoppen in de naam van Christus en in de kracht van de Heilige Geest wordt uitgeoefend. Dit bepaalt wat met goddelijk en katholiek geloof moet worden geloofd, niet willekeurig maar omdat de goddelijke Openbaring in Schrift en Traditie dit mede via geloofsbelijdenissen en bindende uitspraken van Concilies ons dit voorhouden. Zoals gezegd, er zijn in alle tijden - en op dit moment zijn er weer erg veel - mensen die er dwaze en vreemde meningen op na houden. Als die duidelijk niet stroken met het katholieke geloof, dan spreekt de Kerk van ketterij, tenminste als je er willens en wetens in volhardt. En op ketterij staat de automatische straf van excommunicatie. Dat noem ik zelfreinigend. Je kunt je immers niet katholiek blijven noemen als je je hardnekkig keert tegen een katholiek waarheid.
Je kunt ook niet een beetje of selectief katholiek zijn: shoppen in de waarheden en alleen houden wat je aanstaat. Immers hardnekkig één katholieke waarheid ontkennen, volstaat om je te excommuniceren (je buiten de gemeenschap te plaatsen). Je kunt wel willen selectief katholiek te zijn, maar het is intrinsiek onmogelijk. Je verliest immers automatisch je status van normale katholiek als je hardnekkig een bepaalde waarheid ontkent en daarmee ook je recht van spreken als katholiek. Is het duister of iets nog net katholiek is of net niet meer (dat is het terrein waarop sommige theologen naam proberen te maken en proberen geld uit hun publicaties te slaan), dan is het de Kerk die de zaak onderzoekt en een bindende uitspraak doet (Roma locuta, causa finita).
Daarom heet de Kerk ook met recht “katholiek”. Dat betekent dat zij over de hele wereld verspreid (algemeen) is en overal hetzelfde (algemene) geloof belijdt. De Kerk heeft zich ook altijd als katholiek betiteld tegenover diverse dissidente groepen die in de loop van de geschiedenis haar eenheid bedreigd hebben. Zo spreekt de kerkvader Augustinus van de katholieke Kerk tegenover de Donatistische kerk. Zo spreken wij in onze dagen nog steeds van de katholieke Kerk tegenover de protestantse, de Lutherse, Calvinistische, de methodistische kerk etc. Zij hebben zich alle op een of andere manier van de katholieke waarheid losgemaakt en noemen zich nu naar hun oorsprong (protestanten), hun belangrijkste kenmerk (doopsgezind) of hun stichters (Luther, Calvijn, Hus etc).
Protestanten zijn door het afwijzen van een leergezag en bindende traditie, door een uitsluitend beroep op een nu eenmaal polyinterpretabele Bijbel principieel verdeeld in leer en organisatie. Om het eindeloos uiteenvallen in talloze splintergroeperingen een halt toe te roepen, heeft men de laatste eeuw een merkwaardige kerkstructuur uitgevonden: een praktisch verband van allen die iets met Jezus en de bijbel hebben en die voortkomen uit de hervorming in de 16de eeuw. Die merkwaardige structuur heet PKN (Protestantse Kerk Nederland). Het is onmogelijk te vragen wat de PKN gelooft. Dat kan van alles zijn. Je hebt er nog orthodoxe protestanten trouw aan de 16de-eeuwse hervorming (zijn nillens willens toch gaan hechten aan een traditie als norm waar ze als sola-scriptura-belijders eigenlijk tegen zijn) maar ook vrijzinnigen die nauwelijks nog geloven in God én alle opvattingen daar tussenin. In dezelfde kerk is het toegestaan in de Bijbelse God te geloven maar ook diens bestaan te ontkennen. Kijk maar naar de Zeeuwse dominee die van de PKN groen licht gekregen heeft de kansel te gebruiken voor zijn atheïstische opvattingen. Op moreel terrein is de PKN niet in staat met één mond te spreken over de grote morele uitdagingen van onze tijd. Een groot gedeelte van de leden en de afzonderlijke gemeentes brengt meer offers aan de goden van deze wereld dan aan de God van de Bijbel. We denken daarbij aan de huwelijksmoraal, homoseksualiteit, euthanasie, abortus etc. De protestantse kerk is niet zelfreinigend tenzij in oneindige versplintering.
Nu zijn er protestanten die zichzelf ook “katholiek” noemen. Wil je dat serieus kunnen doen, dan moet je het begrip “katholiciteit” zo vervluchtigen dat er in de praktijk niet veel van te zien is. Dat zou dan een geestelijke werkelijkheid zijn waarin de praktijk van deze kerk noch op het terrein van het geloof, noch op terrein van de moraal iets aan beantwoordt.
Ligt het niet meer voor de hand dat Christus, het sacrament van de Godsontmoeting, zijn werkzame aanwezigheid heeft willen doen voorbestaan in een sacramentele werkelijkheid waardoor Hij spreekt en werkt: aan wie Hij zijn Woord heeft toevertrouwd en door wie Hij de sacramenten van zijn heil laat bedienen. En die sacramentele werkelijkheid is de Kerk van de apostelen, de kerk van de bisschoppen die in ononderbroken opvolging van de apostelen staan, een Kerk aan wie Hij zijn onfeilbare Geest heeft geschonken en die in navolging van de apostelen in de Handelingen kan zeggen: “De Heilige Geest en wij hebben besloten….” Ligt het niet meer voor de hand continuïteit te zien dan een geforceerde breuk in de 16de eeuw die alleen verklaarbaar is als men aanneemt dat de heilige Geest de Kerk al praktisch in de eerste eeuwen tegen de belofte van Christus in heeft verlaten.
Antoine Bodar heeft naar aanleiding van het Calvijnjaar gezegd (ik citeer enigszins vrij): “De enige manier om echt katholiek te zijn, de enige echte oecumene is de terugkeer tot de Kerk van alle eeuwen en dat is de Kerk van Rome.” De vroegere secretaris-generaal van de kerkprovincie, pater dr. Kimman sj, heeft terecht gezegd dat de mistoestanden waartegen de Reformatie zich richtte, al lang hersteld en verdwenen zijn. Het hele protestantisme is overbodig geworden. En ik voeg er zelf aan toe: het is een historisch misverstand geworden dat alleen rechtvaardiging kan vinden, niet in de grote lijnen van de kerkgeschiedenis vanaf het begin maar in de toch wat bekrompen traditie der vaderen die nu meer een meer lijkt te verdampen tot vrijzinnigheid.
De werkelijke toekomst van het christendom ligt in de handen van de katholieke Kerk en daarmee verbonden de kerken van het Oosten die goeddeels de katholieke traditie hebben bewaard. Zij zijn nu al de enige verdedigers van christelijke moraliteit in een decadente wereld.
Daarom, gij protestanten, die werkelijk willen geloven in de volle christelijke boodschap, geef uw vooroordelen op en sluit u aan bij de ene heilige katholieke en apostolische Kerk en proef hoe groot het geluk is om katholiek te mogen zijn.
14 februari 2010 feest HH. Cyrillus en Methodius, patronen van Europa.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |