Een bisschop zit met een rabbijn in een treincoupé. Dat vraagt de bisschop aan de rabbi: "Wanneer houden jullie, Joden, nou eens op met jullie onzinnige spijswetten en wanneer eten jullie nu eens varkensvlees net als alle mensen?" Dan antwoordt de rabbijn: "Op uw bruiloft, monseigneur." Met dit grapje wil gezegd zijn, dat alle godsdiensten, Joden, christenen, islamieten gewoontes hebben. Het moet ons ervoor behoeden bij het evangelie van vandaag alleen aan de uiterlijkheden van anderen te denken. We hebben ze zelf ook. Zo wassen Islamieten verschil­lende li­chaamsdelen voordat ze aan het gebed beginnen. Zo maken wij een kruis voor het gebed en gebrui­ken wijwater als we de kerk binnen­gaan. Zo houden Joden zich strak aan spijs- en sabbatvoorschriften. Het zijn uiterlijke dingen, in onze eigen godsdienst en bij anderen.
Jezus gaat in het evangelie van vandaag dan ook niet tegen de voor­schriften van de godsdienst in, niet tegen tradities en gebruiken waarin mensen hun geloof beleven. Hij gaat alleen in tegen het dwingend opleggen van traditievoorschriften ten koste van de geest van de wet van God. Je drukker maken om tradities dan om het onderhouden van de echte geboden, de tien geboden van God. Kruisen slaan, relikwieën vereren, bedevaarten maken, vasten. Het is iets goeds als je tenminste de heel belangrijke dingen ook onder­houdt. Iemand, die er allerlei vrome praktijken op na houdt, maar daarnaast roddelt en kwaadspreekt. Daarvan zal Jezus zeggen: je eert me met de lippen maar niet met hart. Laat die praktijken maar achterwege en zorg eerst dat je je tong in bedwang houdt.
Jezus wijst erop dat het grootste belang ligt in het innerlijk van de mens, zijn gesteldheid, zijn geest. De slechte begeerten komen uit het bonnenste van de mens voort. En als je daaraan toegeeft, dan ga je in tegen Gods geboden, tegen zijn liefde. Daar kan geen uiterlijke eredienst iets aan verhelpen. Die uiterlijke eredienst, de godsdienstige gebruiken krijgen pas zin en betekenis, als je van binnen je begeerten beheerst, zodat slechte gedachten, ontucht, hebzucht, trots, lichtzin­nigheid, losbandigheid geen kans krijgen.
De slechtheid komt uit het innerlijk van de mens voort. Een mens die niet met God in het reine is, die zijn geboden laat voor wat ze zijn, uit die mens komt slechtheid en bedrog voort. Dat geldt voor indivi­duele mensen, maar dat lijkt ook te gelden voor een maatschappij, waarin Gods geboden steeds minder tellen, de maatschappij waarin wij leven. Uit haar binnenste komt steeds meer slechtheid voort ondanks de mooie buitenkant van het materialisme: er is meer moord, diefstal, ontucht, echtbreuk losbandigheid en godslastering dan ooit. De afgelopen week is me weer iets merkwaardigs opgeval­len als een van de producten van onze goddeloze maatschappij. De zogenaamde objectieve informatie van de media. Dan zijn er in Parijs anderhalf miljoen meest jonge mensen op de been om zich te verdie­pen in het katholiek geloof en dat met de paus te beleven. En wat verslaat het Eindhovens Dagblad. Niets. Er staan twee keer een foto in de krant met een onderschrift. Overigens zonder jongeren. Herin­nert u zich: een foto met een aantal bisschoppen waarvan er een een fotot maakt met als onderschrift: oudere geestelijke maakt fot van de paus. Het journaal maakt er zich met een paar zinnen van af en laat dan een tegendemonstratie zien van een paar honderd mensen die condooms uitdelen. Getalsmatig in geen enkele verhouding. Maar het goede moet worden doodgezwegen. Het beeld: de paus is uitgeran­geerd en de kerk is op sterven na dood moet worden bevestigd. Uit het binnenste van onze samenleving komen kwaadaardigheid en bedrog. En dan het schandalige artikel gistermorgen in de Eindho­vense krant over onze bisschop. Dat heeft niets met objectiviteit te maken. Ook een bisschop is niet volmaakt maar om er zo over te schrijven is ronduit schandalig en onwaar. Geen enkel woord over de duidelijk positieve dingen als de priesteropleiding. Maar het negatie­ve beeld dat de bepaalde groepen in het bisdom gesteund door de pers bij het aantreden van de bisschop bij veel mensen opgeroepen hebben, moet weer bevestigd worden. Het heeft meer met ideologie, met manipulatie dan met waarheid te maken. Dat komt uit het binnenste van onze maatschappij voort.
Als Gods geboden, met grote gebod van de liefde, niet meer ons doen en laten beheersen, dan kunnen we een zo grote technische en welvaartsvooruitgang hebben, als we willen, het leidt tot niets, allen tot verloedering.
Moge God ons helpen innerlijk goed te leven, ons leven af te stem­men op zijn geboden en ons uiterlijk daarmee te laten overeenstem­men. Amen.
22STE ZONDAG DOOR HET JAAR B
Bij: Deut. 4, 1-2.6-8
Jak. 1, 17-18.21b-22.27
Mc. 7, 1-8.14-15.21-23
PREKEN
zondagen
door het jaar b